سيد حسين مدرسى طباطبائى ( گردآورى )

18

قم نامه ( مجموعه مقالات ومتون درباره قم ) ( فارسى )

امير خاندان است كه پس از برادر عهده‌دار امور بوده است . * - خواجه شمس الدين محمد هم فرزندى به نام خواجه عماد الدين محمود ( الصاحب الاعظم السعيد المغفور المبرور ، مولى الوزراء فى زمانه ، الواصل الى عفو اللّه و غفرانه ، الخواجه عماد الدين محمود ) « 1 » داشته ، و او پدر خواجه ابراهيم قمى و خواجه محمد قمى پنجمين و ششمين امير خاندان است . خواجه ابراهيم قمى نيز فرزندى بنام امير محمود داشته است . چند نكته دربارهء چگونگى فرمانروايى اين خاندان : گفتيم كه در چند مأخذ از مآخذ موثوق قرن هشتم و نهم موضوع استقلال امراء اين خاندان در فرمانروايى بر پهنهء قديم خاك قم - شهر و توابع آن روز آن - كه منطقه‌اى وسيع بود به تصريح ياد شده است . ليكن بايد بر آن افزود كه اين فرمانروايى در آن روزگار از نيرومندترين قدرت‌هاى محلى و منطقه‌اى مركز ايران بوده كه در بيرون اين محدوده نيز به‌عنوان قدرتى معتبر شناخته مىشده و گهگاه در منازعات خارج از منطقهء عراق نيز مداخله مىنموده است چنان‌كه نمونهء آن ذيل سرگذشت دومين امير خاندان ديده خواهد شد . ازاين‌رو در ميان القاب و عناوين بعضى از امراء خاندان به لقب « سپهسالار عراق » برمىخوريم « 2 » . از القاب ديگر آنان « صاحب قران » « 3 » - كه از القاب اختصاصى پادشاهان بزرگ بوده است - ، « شهريار على الاطلاق » « 4 » و « خليفة العرب و العجم » « 5 »

--> ( 1 ) . ديباچهء ترجمهء كتاب قم : ص 3 . ( 2 ) . تاريخ رويان اولياء اللّه : 196 / تاريخ طبرستان مرعشى : 81 . ( 3 ) . ديباچهء ترجمه كتاب قم : ص 2 . ( 4 ) . همان مأخذ . نيز كتابهء بناى مزار خديجه خاتون در پنچ فرسنگى قم ( تربت پاكان 2 : 204 ) . ( 5 ) . كتابهء هيمن مزار خديجه خاتون ( مأخذ پيش ، همان‌جا ) .